ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
143
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
بر او نهاد و به زندانش فرستاد و در ماه ربيع الاخر سال 558 او را بكشت . سپس مؤيد قهندز [ 1 ] نيشابور را گرفت و با تصرف اين مواضع قدرت و شوكتش فراوان شد و بار ديگر به حال نخستين بازگشت . آنگاه در آبادى شادياخ كوشيد و شهر كهن را ويران كرد . سپس لشكرى به بوشنج هرات فرستاد . اين شهر در قلمرو ملك محمد بن حسين غورى بود . مؤيد آن شهر را محاصره نمود . ملك محمد لشكر به مدافعه فرستاد . اين سپاه ، اىابه مؤيد را از بوشنج براند و بار ديگر بوشنج ملوك غور را صافى شد . جنگ ميان مسلمانان و گرجيان گرجيان شهر آنى از بلاد اران را در ماه شعبان سال 556 تصرف كردند و بسيارى از مردمش را كشتند و به اسارت بردند . شاه ارمن بن ابراهيم بن سلمان صاحب خلاط جماعاتى از سپاهيان و متطوعه گرد آورد و به جنگ ايشان رفت . در اين جنگ مسلمانان شكست خوردند و بسيارى از ايشان به اسارت در آمدند . گرجيان در ماه شعبان سال 557 بار ديگر با سى هزار جنگجو به آذربايجان آمدند و دوين [ 2 ] را تصرف كردند . ايلدگز فرمانرواى جبال و آذربايجان و اصفهان و شاه ارمن بن ابراهيم بن سكمان صاحب خلاط و ابن اقسنقر صاحب مراغه با پنجاه هزار مرد جنگى عازم نبرد شدند . و در ماه صفر سال 558 به بلاد گرج داخل شدند و دست به قتل و غارت زدند و مردان را اسير كردند و زنان و پسران را برده ساختند . يكى از امراى گرج كه اسلام آورده بود با جمعى از لشكر مسلمانان در جايى كمين گرفت چون لشكر گرجيان بگذشت اينان از عقب حمله كردند و بدين طريق بر گرجيان شكست فاحشى وارد آمد . اين جنگ يك ماه مدت گرفته بود . مسلمانان از پى ايشان برفتند . و همچنان مىكشتند و اسير مىگرفتند و پيروزمند بازگشتند . تصرف مؤيد آىابه حوالى قومس را و خطبه به نام سلطان ارسلان در خراسان مؤيد اىابه فرمانرواى نيشابور به بلاد قومس رفت و بسطام و دامغان را تصرف كرد . مملوك خود تنكر را امارت بسطام داد . ميان تنكر و شاه مازندران اختلافى پديد آمد كه منجر به جنگ شد . دو گروه در ماه ذو الحجهء سال 558 نبرد آغاز كردند . چون مؤيد قومس را تصرف كرد ، سلطان ارسلان بن طغرل بن محمد بن ملكشاه ، براى او خلعتهاى نفيس و لوا فرستاد زيرا ميان ايلدگز و او دوستى ديرينه بود و اجازه داد كه هر چه از خراسان تصرف مىكند او را باشد ولى به نام او خطبه بخواند . او نيز در اعمال قومس و طوس
--> [ ( 1 ) ] متن : قهندار . [ ( 2 ) ] متن : دوس .